Chiny inwestowały w Wenezueli miliardy dolarów

Polityczne zamieszanie po Wenezueli dobitnie pokazuje, jak w praktyce może mieć wygląd uzależnienie od chińskiego oszczędności. Podczas minionej dekady nakłady uzyskane przez Caracas od momentu Pekinu szacuje się dzięki 62 mld dolarów (według innych źródeł ok. 55 mld dolarów), ponad połowę całego kapitału pożyczonego przez Chiny krajom Ameryki Łacińskiej.

Dla Chin Wenezuela pod rządami Hugo Chaveza była bezpiecznym wierzycielem, bratnim narodem dumnie kroczącym drogą nowoczesnego socjalizmu. Inwestycje dzięki miliardową skalę rozpoczęły się jeszcze zanim prezydent Xi Jinping przedstawił koncepcję Nieznanego Jedwabnego Szlaku (podczas spotkania w Kazachstanie we wrześniu 2013 roku), gdy odpowiednik chińskiego planu Marshalla 21 wieku był ledwo rozpoznawalny na świecie. "Miłość po czasach zarazy" w nagłówku tego artykułu stworzył co prawda Kolumbijczyk, Garcia Marquez, jednak chińsko-wenezuelskie relacje oraz związki Pekinu z resztą otoczenia idealnie pasują jako tej ilustracja.

Chiński zamiar Marshalla

Chińsko-wenezuelską sympatię datuje się na kwiecień 2001 roku, gdy ówczesny przywódca Chin, Jiang Zemin przysłuchiwał się wspólnemu wykonaniu utworu "Solamente una vez" przez Hugo Chaveza i Julio Iglesiasa. Prezydent Wenezueli ujął własnym temperamentem Chińczyka, który znakomity był z tego, iż sam często nucił i podśpiewywał rozmaite melodie podczas oficjalnych spotkań. Poza melodią liczyła się też ropa - Caracas dysponowało niezwykłymi na skalę świata złożami bituminów w pasie koryta Orinoko. Kluczem do nabycia serca Jiang Zemina pokazało się tzw. Orimulsion, przykre frakcje ropy naftowej, gęste niczym emulsja mieszane z lżejszą ropą i masowo eksportowane za granicę. Orimulsion okazało się w podobnym stopniu zbawieniem, jak i przekleństwem Wenezueli, gdyż kraj dysponujący ogromnymi złożami "ciężkiej" ropy musiał importować jej "lżejszą" postać, aby produkować ostateczny produkt z zyskiem.

W 2019 roku wartość Nowego Jedwabnego Szlaku szacuje się dzięki ponad bilion dolarów, aczkolwiek może to być jednakowo dobrze niedoszacowanie, jak jak i również przeszacowanie. Analitycy twierdzą, że chińska inicjatywa przewyższa nakłady amerykańskiego planu Marshalla aż 12-krotnie. Skala przedsięwzięcia też jest kilkukrotnie razy potężniejsza - plan Marshalla dotyczył 16 krajów na starym kontynencie Zachodniej, plan Xi ponad 70 na całym świecie. Chińczycy postawili na Nowy Jedwabny Szlak wiele, jednak coraz to częściej, szczególnie od pozostałej połowy 2018 roku zapoczątkowały pojawiać się wątpliwości, czy zbiegiem okoliczności NJS nie staje się mechanizmem uzależniania od chińskich kredytów. Takich, których nie zaakceptować będzie się miało szansy spłacić.

Foto: Maciej Zieliński / PAP/zdjęcia Wenezuela w liczbach

Miliardy dolarów zainwestowane w Wenezuelę Chaveza z pomocy dla młodszego brata stały się rosnącą kulą, gdy Chaveza zabrakło. Gdy wenezuelski przywódca na temat ambicjach sięgających dorównanie Bolivarowi (przywódcy powstań narodowych wraz z pierwszej połowy XIX stuleciu, ojcu kilku południowoamerykańskich królestw, z pochodzenia Wenezuelczykowi) zmarł w 2013 roku, jego następca, Nicolas Maduro nie zaakceptować gwarantował tego samego stopnia socjalistycznej abstrakcji dla Pekinu.

Zarówno Xi Jinping z lansowanym przez własnej osoby "socjalizmem o chińskiej charakterystyce" jak i Hugo Chavez z własną odmianą socjalizmu nazywanym "chawizmem" uchodzili za przywódców największego kalibru. Na tyle charyzmatycznych, by przechowywać kraje twardą ręką. Maduro nie był w będzie dorównać takiemu poprzednikowi.

Stopniowy upadek bratniego kraju

Pieniądze od Chińczyków wciąż płynęły do Wenezueli, ale na nieskazitelnym wcześniej obrazie znajomosci pojawiały się rysy. Dzięki skutek fatalnych decyzji nowego przywódcy Wenezuela stała się niewypłacalna i od września 2017 roku przestała spłacać zadłużenie wobec Pekinu. Trzy miesiące później Sinopec, chińszczyzna gigant petrochemiczny oskarżył wenezuelskiego partnera PDVSA o nie zaakceptować wywiązanie się z kontraktu na 23, 7 mln. Był to przystępny sygnał dla Maduro, że na chińskie pieniądze nie zaakceptować można już liczyć.

Foto: CARLOS GARCIA RAWLINS / Forum Polska Agencja Fotografów Nicolas Maduro i Xi Jinping, a przy tle popiersie Hugo Chaveza

Gigantyczne zadłużenie Wenezueli przynosi do myślenia. Chińskie inwestycje nie aktywizowały tamtejszej produkcji w pełni stawiając jedynie na przemysł ciężki. W sytuacji zawirowań na branży cen paliw - do odwiedzenia czego doszło właśnie przy 2014 roku - Wenezuela czerpiąca 96 proc. swych przychodów ze sprzedaży ropy naftowej stanęła nad ekonomiczną przepaścią. Spadek cen materiałów energetycznych w ostatnich latach znacznie pogłębił wenezuelski kryzys. Maduro doprowadził bogaty w surowce kraj do ruiny i nie potrafił przekonać do siebie Pekinu nie zważając na oficjalnej wizyty u Xi Jinpinga we wrześniu 2018 roku.

Chiny za sprawą dostępowi do wenezuelskiego sektorze zapewniły sobie bezpieczeństwo energetyczne. Rosnąca w szybkim tempie na przestrzeni ostatniej dziesięciolecia chińska klasa średnia wymagała dosłownie wszystkiego. W 2020 roku ma do pani a należeć 80 proc. chińskiego społeczeństwa. Równolegle ze zbliżeniem z Caracas zacieśniano w tym celu współpracę z Brazylią, Peru i Chile, a Pekin zyskiwał nowe źródło soi, miedzi, żelaza i rozmaitych surowców. Za czasów Chaveza szczególnie przyjazne stosunki panowały między Chińskim Bankiem Rozwoju (China Development Bank, CDB) a samym prezydentem. Ekstra bank i super wódz doskonale się dogadywali jak i również za tych "złotych czasów" CDB potrafiło udzielić jednorazowej pożyczki w wysokości dwadzieścia mld dolarów. Dla Chińczyków wyjątkowo atrakcyjne były możliwości wieloletniej dzierżawy roponośnego pasa Orinoko.

W 2001 roku Wenezuela została głównym krajem hiszpańskojęzycznym, który nawiązał partnerstwo o randze "strategicznej" z Chinami. W 2014 roku podniesiono je do rangi "wszechstronnego". Obecnie Pekin prowadzi w kraju 790 inwestycji.

Państwo trzech prezydentów

Maduro rozkładał krajową gospodarkę na łopatki, Wenezuelczycy zaczynali głodować i podupadać dzięki zdrowiu, ale rząd miast pomagać swoim obywatelom, kupił od Chin broń. W 2013 roku Pekin wyprzedził Moskwę pod względem dostaw broni i stał się głównym dostawcą sprzętu wojskowego dla Wenezueli. Chińska uzbrojenie przydawała się do pacyfikowania coraz częstszych protestów dzięki ulicach. Pekin dostarczał również coraz więcej kamer przemysłowych do zacieśniania policyjnej kontroli.

W Wenezueli szerzyła się korupcja. Obecnie absorbuje 166. miejsce (na 176 możliwych) w rankingu Transparency International najbardziej skorumpowanych państw.

23 stycznia w ulice wielu wenezuelskich w zamian wyszli demonstranci, żądając ustąpienia Maduro i jego rządu. Kolejna edycja tzw. caracazo (ulicznych protestów nawiązujących nazwą do krwawo tłumionych demonstracji na ulicach Caracas po 1989 roku) przyniosło rozdwojenie władzy.

Lider wenezuelskiej opozycji, przewodniczący demokratycznie wybieranego parlamentu Juan Guaido ogłosił się tymczasowym prezydentem państwa. Pekin bardzo szybko oświadczył, iż sprzeciwia się ingerowaniu w wewnętrzne sprawy kraju i że strony konfliktu rozstrzygną wszystko między sobą. Dwa dni później wspólnie z Rosją, RPA i Gwineą Równikową Chiny zablokowały wniosek Usa o poważanie przez Radę Bezpieczeństwa ONZ wenezuelskiego Zgromadzenia Narodowego zbytnio "jedyną demokratycznie wybraną instytucję" w kraju.

Równoległa rzeczywistość

Chińskie pożyczki nie dosyć, że nie pomogły Wenezueli wejść na wyższy pułap rozwoju i uniezależnić się od jedynego, surowcowego pochodzenia przychodów, po śmierci Chaveza stały się prawdziwym gwoździem do trumny. Polityczno-gospodarczy upadek Caracas może stać się kolejnym argumentem, by nie zaakceptować traktować chińskiego kapitału jako leku na każdy trudność.

Chińskie podejście zaczyna być traktowane z dystansem i powątpiewaniem. Niemiecki dziennik "Die Welt" krytykował stanowisko własnego ministra spraw zagranicznych, Heiko Maasa po sprawie wydarzeń w Wenezueli (Maas nie chciał bez żadnych wątpliwości ocenić wenezuelskiego przewrotu) nazywając je "chińską powściągliwością".

"Oświadczenie Maasa nie stało europejskie, tylko chińskie: Chiny, z wiadomych powodów, uznają, że nieingerowanie ma ogromniejszą wartość niż uniwersalne uprawnienia człowieka i zawsze apelują do wszystkich o umiarkowanie" - stwierdzono w komentarzu dziennika.

Chińskie pieniążki tym samym uzyskują oryginalny wymiar. Tworzą podwójną rzeczywistość, z jednej strony kreśląc wizję ekonomicznych wzrostów, z drugiej pozostają biernymi aktorami, gdy wierzyciel wpada przy poważne kłopoty. Przykład Wenezueli dobitnie pokazuje, hdy nie można traktować ich jako sposobu na powiększanie jakości życia zagranicznego partnera, jedyną ich funkcją wydaje się dbanie o chińskie interesy.



Aktualności

deficyt budżetowy w Polsce nie zaakceptować spada, choć powinien

Deficyt budżetowy w Polsce nie zaakceptować spada, choć powinien

Ważne jest, aby w Polsce nadal spadał deficyt budżetowy - mówi wiceszef Komisji Europejskiej Valdis Dombrovskis. Jednakże obecnie deficyt nie maleje, a dyskutowane są rozwiązania, które mogą go nadal zwiększyć…...

darowizna od rodziców a podatek

Darowizna od rodziców a podatek

Darowizna od momentu rodziców to jeden wraz ze sposobów finansowego wsparcia pociechy. W tym przypadku obdarowany nie powinien płacić podatku, ale to nie znaczy, że nie musi faktu darowizny zgłaszać fiskusowi.…...

dania chce miliard dolarów od momentu Microsoftu  Informacje

Dania chce miliard dolarów od momentu Microsoftu Informacje

Popularna wyszukiwarka torrentów zamknięta. Nikt nie wie, dlaczego Twórcy gier komputerowych zjechali do Krakowa. Gowin obiecuje granty dla najlepszych Cisco szuka pracowników. Zwiększy najęcie dwukrotnie Allegro zwalnia i stawia na…...

członek RPP o obawach zanim impulsem fiskalnym

Członek RPP o obawach zanim impulsem fiskalnym

Zdaniem członka Rady Polityki Pieniężnej, Kamila Zubelewicza w RPP znalazły się obawy, że impuls fiskalny może przyczynić się do odwiedzenia przeciętnego wzrostu poziomu wartości nawet o 1 pkt proc. w skali…...

czy samorządy udźwigną 500 oraz?  Pieniądze

Czy samorządy udźwigną 500 oraz? Pieniądze

300 dodatkowo w nowej odsłonie. "Większa pewność co do jego ciągłego funkcjonowania" Rząd wycofał się z kontrowersyjnego planu. Będzie inna propozycja Cztery śmigłowce za ponad jednej, 6 miliarda. "Wzmocnią znacząco nasze…...

czerwińska: mocny złoty to rezultat silnej gospodarki  Pieniądze

Czerwińska: mocny złoty to rezultat silnej gospodarki Pieniądze

300 plus w świeżej odsłonie. "Większa pewność jakie możliwości do jego ciągłego funkcjonowania" Rząd wycofał się wraz z kontrowersyjnego pomysłu. Będzie inna propozycja Cztery śmigłowce zbytnio ponad 1, 6 miliarda. "Wzmocnią…...